Rady oświatowe. Zadania i kompetencje
Spis treści
Rady oświatowe. Zadania i kompetencje
Page #
Wszystkie strony

Rada oświatowa to społeczny organ opiniotwórczy i wnioskodawczy. Warto starać się je powoływać, gdyż dają one możliwość rodzicom i innym aktywnym członkom społeczności współtworzenia oferty edukacyjnej w gminie, powiecie i kraju.  Zapraszamy do zapoznania się z zasadami powoływania Rad Oświatowych oraz ich kompetencjami.

Samorządowe rady oświatowe

Kto powołuje samorządowe rady oświatowe?

Rady oświatowe działające na szczeblu samorządowym mogą zostać powołane przez jednostki samorządu terytorialnego. Jak określa art. 48 Ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, radę oświatową powołuje zawsze organ stanowiący, a zatem rada gminy, rada powiatu lub sejmik województwa.

Ustawa nie określa, z czyjej inicjatywy ma to nastąpić. Z ustaw samorządowych wynika natomiast wprost, że wniosek o powołanie rady oświatowej może wnieść organ wykonawczy - czyli wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu czy zarząd województwa. W innych przypadkach określa to statut danej jednostki samorządowej. Możliwe jest również przeprowadzenie referendum lokalnego w tej sprawie. W art. 49 ustawy o systemie oświaty określono, że właściwy organ stanowiący, który powołuje radę oświatową, ustala również skład i zasady wyboru członków rady oświatowej oraz regulamin działania rady oświatowej. Rady są organami wyłącznie doradczymi i opiniodawczymi, co oznacza, że ich status - jako działających przy danej jednostce samorządowej - jest zbliżony do komisji rady gminy czy powiatu.

Zadania rad oświatowych

Zadania samorządowych (tj. wojewódzkich, powiatowych, gminnych) rad oświatowych określa art. 48 ustawy o systemie oświaty. Są to:

1. Badanie potrzeb oświatowych na obszarze działania jednostki samorządu terytorialnego, czyli np. na terenie danej gminy, a także przygotowywanie projektów ich zaspokajania.

Mowa tu o potrzebach oświatowych mieszkańców danego obszaru. Rada oświatowa może więc organizować spotkania z mieszkańcami albo przeprowadzać badania sondażowe w celu zbadania i przeanalizowania potrzeb mieszkańców wspólnoty samorządowej. Może również przedstawiać mieszkańcom projekty i propozycje dotyczące lokalnej bądź regionalnej polityki edukacyjnej i pozwolić mieszkańcom wypowiedzieć swoje opinie. Rada oświatowa przygotowuje również projekty uchwał, które służą realizacji potrzeb mieszkańców gminy, powiatu lub województwa. Jak głosi komentarz do ustawy, statut jednostki samorządu może przyznać radzie prawo inicjatywy uchwałodawczej.

2. Opiniowanie budżetu jednostki samorządu terytorialnego w części dotyczącej wydatków na oświatę.

Radzie oświatowej przysługuje prawo do opiniowania projektów uchwały budżetowej i proponowania zmian dotyczących wydatków na edukację. Może ona również na etapie projektu uchwały składać propozycje dotyczące wysokości tych wydatków.  

3. Opiniowanie projektów sieci publicznych szkół i placówek.

Z tego przepisu wynika, że rada oświatowa opiniuje również projekty uchwał:

a) w gminie - wydaje opinię w sprawie sieci publicznych przedszkoli, oddziałów przedszkolnych przy szkołach podstawowych oraz innymi form wychowania przedszkolnego, a także w sprawie planu publicznych szkół podstawowych i gimnazjów oraz określenia granic ich obwodów;

b) w powiecie - opiniuje plany sieci publicznych szkół ponadgimnazjalnych oraz szkół specjalnych, z uwzględnieniem szkół ponadgimnazjalnych i specjalnych mających siedzibę na obszarze powiatu;

c) w województwie - wydaje opinię na temat strategii rozwoju województwa w zakresie, w jakim dotyczy ona planu sieci publicznych zakładów kształcenia nauczycieli, placówek doskonalenia nauczycieli, bibliotek pedagogicznych oraz szkół i placówek o znaczeniu regionalnym lub ponadregionalnym.